Κώστας Κουτσομύτης: Ο σκηνοθέτης των επιτυχιών που άλλαξε την τηλεόραση Πολιτισμός

newego_LARGE_t_420_54645844_type13145

Πολυβραβευμένος, έχοντας μετατρέψει την τηλεόραση σε ένα είδος «προσωπικού σινεμά», όπως άλλωστε ο ίδιος συνήθιζε να λέει, ασχολήθηκε εκτενώς με το θέμα του έρωτα προσεγγίζοντάς τον τόσο εγκεφαλικά όσο και ανθρώπινα, μέσα από σύγχρονες ή σειρές εποχής, ενώ κάθε παραγωγή του χαρακτηριζόταν από τεχνική αρτιότητα και ιδιαίτερη φροντίδα όχι μόνο στις λεπτομέρειες αλλά και στις ερμηνείες των ηθοποιών, τους οποίους ανακάλυπτε ύστερα από προσεκτική έρευνα.

Χάρη στον Κώστα Κουτσομύτη αναδείχτηκαν και αγαπήθηκαν από το ευρύ κοινό ηθοποιοί όπως ο Γιώργος Νινιός, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, ο Γρηγόρης Βαλτινός και η Πέγκυ Τρικαλιώτη σε μια εποχή που η τηλεόραση βοηθούσε ουσιαστικά στην ανάδειξη των ταλέντων της υποκριτικής.

Συνδεδεμένος με τη χρυσή περίοδο της εγχώριας μικρής οθόνης και της κρατικής τηλεόρασης, ο Κώστας Κουτσομύτης κατέθεσε μεγάλες στιγμές της και μια πινακοθήκη ηρώων υπογεγραμμένη από σημαντικούς ηθοποιούς, ξεκινώντας από τον εμβληματικό «Αγνωστο Πόλεμο» (1971-1974) και τον Αγγελο Αντωνόπουλο ως στρατηγό της ελληνικής αντικατασκοπίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, για να ακολουθήσουν οι σειρές «Εκείνος κι εκείνος» (1972) με τους Βασίλη Διαμαντόπουλο και Γιώργο Μιχαλακόπουλο από το ομώνυμο βιβλίο του Κώστα Μουρσελά και «Παράξενος ταξιδιώτης» (1972-73) σε σενάριο του Γιάννη Φίλιππα, με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στην πρώτη του τηλεοπτική εμφάνιση και τους Αλέξη Δαμιανό, Νόνικα Γαληνέα και Ελένη Ερήμου.

Οι σειρές αυτές όχι μόνο τον εγκαθίδρυσαν στα τηλεοπτικά χρονικά, αλλά και δημιούργησαν ένα προηγούμενο υψηλής τηλεθέασης που μετέπειτα κάθε σκηνοθέτης στην τηλεόραση έπρεπε να ανταγωνιστεί.

 

Βασίλης Διαμαντόπουλος και Γιώργος Μιχαλακόπουλος στη σειρά του Κώστα Κουτσομύτη «Εκείνος κι εκείνος» το 1972
Βασίλης Διαμαντόπουλος και Γιώργος Μιχαλακόπουλος στη σειρά του Κώστα Κουτσομύτη «Εκείνος κι εκείνος» το 1972

Γεννημένος το 1938 στα Γρεβενά, μεγάλωσε στην Κοζάνη και σπούδασε κινηματογράφο στην Ανωτάτη Σχολή Κινηματογράφου της Βιέννης, όπου έμεινε έως το 1965 εργαζόμενος και στο εργοστάσιο της Volkswagen, προκειμένου να στηρίξει την πενταμελή οικογένειά του και τα άλλα δύο αδέλφια του που επίσης σπούδαζαν.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη στη Φίνος Φιλμ (με συμμετοχές σε δημοφιλείς ταινίες όπως το «Υπολοχαγός Νατάσα» και «Ορατότης Μηδέν»), γύρισε τη μικρού μήκους ταινία του «Το δωμάτιο» και μαζί με τον Βασίλη Βασιλικό έγραψε το σενάριο «Θύματα ειρήνης» βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του συγγραφέα.

Η αγάπη του για τη λογοτεχνία απέδωσε τα μέγιστα στη μικρή οθόνη: «Τερέζα Βάρμα Ντα Κόστα» του Γρηγορίου Ξενόπουλου, «Καπνισμένος ουρανός» του Κωνσταντίνου Κοτζιά, «Κόντρα στον άνεμο» της Ειρήνης Γαλανού, «Κατάδικος» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, «Ο κίτρινος φάκελος» του Μ. Καραγάτση, «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» του Κώστα Μουρσελά, «Η εκτέλεση» του Φρέντυ Γερμανού, «Πρόβα νυφικού» της Ντόρας Γιαννακοπούλου, «Η αγάπη άργησε μια μέρα» της Λιλής Ζωγράφου, «Ο μεγάλος θυμός» της Ντόρας Γιαννακοπούλου, «Υστερα ήρθαν οι μέλισσες» του Γιάννη Ξανθούλη, «Τρεις χήρες» της Ντόρας Γιαννακοπούλου, «Τα παιδιά της Νιόβης» του Τάσου Αθανασιάδη, «Οι μάγισσες της Σμύρνης» της Μάρας Μεϊμαρίδη, «Τυφλόμυγα» της Ευγενίας Φακίνου, «Ματωμένα χώματα» της Διδώς Σωτηρίου, για να αναφέρουμε το πλούσιο έργο του στις διασκευές μυθιστορημάτων για τη μικρή οθόνη, όλες θερμά αγκαλιασμένες από το κοινό, επιτυχίες μεγάλες, συνοδευμένες ακόμη και από μουσικές επιτυχίες όπως τα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» με τον μόνιμο συνεργάτη του Βασίλη Δημητρίου, σε βάθος περίπου 40 χρόνων.

Το 1987 ο Κώστας Κουτσομύτης σκηνοθέτησε τη μεγάλου μήκους ταινία «Ο κλοιός» (το 1948 έξι φοιτητές, μέλη του ΚΚΕ, καταλαμβάνουν ένα αεροπλάνο στην Αθήνα και το αναγκάζουν να προσγειωθεί στη Γιουγκοσλαβία), που βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (εθνικό βραβείο σκηνοθεσίας, βραβείο σεναρίου, ειδικό βραβείο ερμηνείας για τους έξι πρωταγωνιστές, καθώς και ήχου). Η τελευταία του εμφάνιση ήταν πρόσφατα σε ειδική εκπομπή της ΕΡΤ για τα 50 χρόνια της ελληνικής τηλεόρασης.

Ο σκηνοθέτης με τη Μαρία Καβογιάννη στα γυρίσματα της σειράς «Οι μάγισσες της Σμύρνης»
Ο σκηνοθέτης με τη Μαρία Καβογιάννη στα γυρίσματα της σειράς «Οι μάγισσες της Σμύρνης»

Τα συλλυπητήριά του για τον σκηνοθέτη εξέφρασε ο υπουργός Πολιτισμού, Αριστείδης Μπαλτάς, σημειώνοντας μεταξύ άλλων πως η ποιότητα του έργου του «αποτελεί ορόσημο στη σύγχρονη ελληνική τηλεοπτική παραγωγή».

«Μιλάει το έργο του…»

Σημαντικές συνεργασίες, τηλεοπτικές δουλειές που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στην ελληνική τηλεόραση. Πρωταγωνιστές των σειρών του, άνθρωποι που βρέθηκαν δίπλα του στη σπουδαία του διαδρομή μπροστά αλλά και πίσω από τις τηλεοπτικές κάμερες αποχαιρετούν τον Κώστα Κουτσομύτη μιλώντας στο «Εθνος». Ο γιος του, Γιάννης Κουτσομύτης, τηλεοπτικός παραγωγός σε αρκετές σειρές όπως τα «Τα παιδιά της Νιόβης» και τα «Ματωμένα Χώματα», συντετριμμένος αλλά με χαρακτηριστική ευγένεια δηλώνει «Μιλάει το έργο του, δεν θα ήθελα να προσθέσω κάτι».

Γρηγόρης Βαλτινός: «Ο Κώστας είναι ο άνθρωπος που διαμόρφωσε και άλλαξε τη νοοτροπία των Ελλήνων στο πόσο μεγάλη δύναμη μπορεί να έχει η ελληνική τηλεόραση ακόμα και σε ποιοτικές σειρές. Εμαθε τους Ελληνες να βλέπουν ελληνική λογοτεχνία στην τηλεόραση παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Βασίλη Γεωργιάδη, που ήταν ο δάσκαλός του. Εδωσε την ευκαιρία στο τηλεοπτικό κοινό να δει ποιοτικά σίριαλ. Απέδειξε σε όλους ότι η τηλεόραση μπορεί να είναι και ποιοτική. Εδωσε την ευκαιρία σε όλους εμάς να διαμορφώσουμε μια καλλιτεχνική προσωπικότητα που μας ακολούθησε σε όλη την παραπέρα πορεία μας. Εδωσε ευκαιρία σε πάρα πολλούς ηθοποιούς να αναδείξουν το ταλέντο τους και τις δυνατότητές τους. Εφυγε πικραμένος γιατί μέσα στη γενικότερη φτώχεια της πατρίδας μας παραγκωνίστηκε το όραμά του. Εύχομαι να βρει συνεχιστές και να τιμήσουν τον δρόμο που χάραξε και που μας έμαθε να ακολουθούμε».

Kώστας Αρζόγλου: «Η συνεργασία μου με τον Κώστα μετρά πάνω από 35 χρόνια. Ξεκίνησε με τη σειρά ”Τερέζα Βάρμα Δακόστα” μετά την πτώση της χούντας, συνεχίστηκε με ”Το κόντρα στον Ανεμο” και ακολούθησε ένα μεγάλο σίριαλ που προβαλλόταν για μακρύ χρονικό διάστημα και μάλιστα παιζόταν δύο φορές την εβδομάδα, το ”Εν Αθήναις”.

Κώστας Αρζόγλου – Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά»
Κώστας Αρζόγλου - Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά»

Η σειρά ωστόσο που με ”σφράγισε” ήταν τα ”Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά” και ακολούθησε η ”Εκτέλεση”. Τα ”Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά” ήταν πραγματικά μια εξαιρετική, σπουδαία τηλεοπτική δουλειά. Ο Κώστας δημιουργούσε καταστάσεις που έχω βιώσει μόνο στο θέατρο».

Μαρία Τζομπανάκη: Σε μια εποχή τόσο φθηνή και με τόσο μεγάλη έκπτωση αξιών, όταν φεύγει ένας τέτοιος άνθρωπος τονίζεται η απώλεια. Πλέον απομένουν λίγοι αντάξιοι του Κώστα Κουτσομύτη. Ο Κώστας μού έδωσε μια εξαιρετική ευκαιρία με ”Τα παιδιά της Νιόβης” να κάνω στην τηλεόραση αυτό που ήθελα πραγματικά. Σειρά με εξαιρετική σκηνοθεσία, ιδιαίτερη στην πλοκή και με υψηλά αισθητικά στάνταρ».